ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ      Τάσεις      ΕΙΔΗΣΕΙΣ      ONLINE TRAVEL AGENTS      ΓΕΝΙΚΑ ΕΛΛΑΔΑ     

To τέλος του Airbnb στην Ελλάδα. Ένα παραμύθι χωρίς happy end

Το Short term rental στην Ελλάδα έγινε ό,τι γίνεται συνήθως με τις μόδες. Τσίχλα που αλλάζει γεύση, σχήμα, χρώμα και «ποιότητα» αναλόγως με το ποιος την μασάει. Όλοι ήταν κερδισμένοι. Στην αρχή. Όσο όμως παραμένουν τόσες χιλιάδες διαθέσιμα σπίτια προς μίσθωση, και όσο οι κρατήσεις θα μειώνονται, η ανάγκη θα κάνει κι άλλους απελπισμένους να ρίχνουν τις τιμές, μέχρι να αποδεχτούν το αναπόφευκτο.

Δημοσιεύθηκε στις

Photo:
Πέντε χρόνια πριν, στο «ελντοράντο» της Αθήνας.
Πέντε χρόνια πριν, είχα μόλις ξεκινήσει την πρώτη εταιρεία διαχείρισης ακινήτων για βραχυχρόνια μίσθωση. Short term rentals management και Airbnb δεν υπήρχαν στο λεξιλόγιο των Ελλήνων τότε.
 
Η Eazybnb, ήταν η τρίτη μου επιχειρηματική προσπάθεια από τότε που άφησα τα media, εξίσου απίθανη στα μάτια των ανθρώπων που με αγαπούσαν όσο και οι προηγούμενες, δουλειές δηλαδή που δεν είχε ξαναδοκιμάσει κανείς πριν στην Ελλάδα, και που ελάχιστοι καταλάβαιναν την πρώτη φορά που τους περιέγραφα.
 
Βγήκαμε Φλεβάρη του ’15, γίναμε γνωστοί σε ένα πρωινό, με την πρώτη αναφορά στα media, και υποδεχθήκαμε τα πρώτα 800 μηνύματα από ενδιαφερόμενους πελάτες σε λιγότερο από 48 ώρες. Τελικά έφτασα σε τρία χρόνια να δω κοντά 10.000 ακίνητα. Ήμασταν δύο άτομα, σε δυο μήνες γίναμε πέντε και μέσα σε ένα εξάμηνο ήμασταν διπλάσιοι και δεν φτάναμε καλά καλά.
 
Στους οικείους που αναρωτιόντουσαν πώς στην ευχή «ανακάλυψα» κάτι τέτοιο και «τι σόι δουλειά» ήταν αυτή, δεν έκανα την ανάλυση που είχα έτοιμη για τους υποψήφιους επενδυτές, αλλά εξηγούσα το πως έβλεπα να εξελίσσεται τότε η «παρθένα» αγορά. Η Αττική είχε μετά βίας 1200 καταχωρήσεις στο Airbnb και ολόκληρη η χώρα 12.000, κυρίως rooms to let. Στους φίλους που με ρωτούσαν το 2015 «τι να κάνουν με τα λεφτά που έχουν στα στρώματα», απαντούσα πως ήταν μια καταπληκτική ευκαιρία να επενδύσουν σε ακίνητα. Για να μην ξεχνιόμαστε, μιλάμε για ένα εντελώς διαφορετικό «σύμπαν» τότε.
 
Ο κόσμος χάριζε τα σπίτια του γιατί «δεν είχε να πληρώσει τον ΕΝΦΙΑ» και οι τιμές των ακινήτων είχαν φτάσει σε ιστορικό χαμηλό. Ο ποπ σταρ οικονομολόγος που αρέσκεται στο μπαρμπούτι και την θεωρία των παιγνίων (ζάρια για λούμπεν και για διανοούμενους, όπως θα’ λεγε κι ο συγχωρεμένος πατέρας μου) μας πλησίασε κάποια στιγμή, ενώ μιλούσε για την απαξίωση του κεφαλαίου που δεν πρέπει να ξεπουληθεί για ένα κομμάτι ψωμί, αλλά ταυτόχρονα επεξεργαζόταν σενάρια δημιουργίας υπερ-fund που θα μετέτρεπε τα κόκκινα δάνεια σε ακίνητα τουριστικής εκμετάλλευσης, και άλλα τέτοια σέξι και μακροοικονομικά.
 
Σημειωτέον πως εγώ ξεκινούσα άφραγκος, έχοντας περάσει ήδη ένα rollercoaster ενάμιση χρόνου, δοκιμάζοντας ένα πρωτοποριακό επιχειρηματικό εγχείρημα, που δεν είχε αντίστοιχο σε όλη την Ευρώπη, μοιράζοντας δωρεάν φωτοτυπίες με διαφήμιση στην πίσω όψη, ακριβώς την εποχή που η διαφημιστική αγορά είχε καταστραφεί από τα σκάνδαλα και τις απώλειες ρευστού και όλης της υπόλοιπης «τέλειας καταιγίδας» του 2011-2013.
 
Στους φίλους που με ρωτούσαν «τι να κάνουν με τα λεφτά που έχουν στα στρώματα» – τότε που και σημερινοί υπουργοί σήκωναν καταθέσεις απ’ τις τράπεζες, κι η τρομοκρατία περί δραχμής είχε εξαφανίσει κάθε ψύχραιμη σκέψη από την χώρα, και αεροπλάνα έφταναν γεμάτα ευρώ που εξαφανίζονταν κάθε Δευτεροτρίτη – απαντούσα πως ήταν μια καταπληκτική ευκαιρία να επενδύσουν σε ακίνητα. Φτηνά, καλά, και αποδοτικά αμέσως, περισσότερο από ποτέ.
 
Δεν μπορούσαν να το αντιληφθούν αρκετοί, δεν τολμούσαν να το πράξουν οι περισσότεροι. Ήταν ο καιρός που στο Κουκάκι πουλήθηκαν περί τα 2000 διαμερίσματα από 40 ως 100 τετραγωνικά για 20 με 80 χιλιάρικα. Ήταν ο καιρός που στο Κουκάκι, μια γειτονιά που έμεναν λίγοι και άφηναν πολλοί, γεμάτη μικρά και στριμωγμένα διαμερισματάκια του ‘60 και του ‘70, πουλήθηκαν περί τα 2000 διαμερίσματα από 40 ως 100 τετραγωνικά για 20 με 80 χιλιάρικα. Το 70-80% αυτών τα αγόρασαν έξυπνοι, γρήγοροι, μικρομεσαίοι επενδυτές, στα όρια του τυχοδιώκτη πολλές φορές, από το Ισραήλ, την Τουρκία, την Μέση Ανατολή, την Γαλλία, τη Γερμανία, την Αμερική, και φυσικά, την Κίνα.
 
Όσα μου έμαθε το Airbnb.
 
Πέρασα (πάρα) πολλά αυτά τα πέντε χρόνια.Έμαθα ακόμα περισσότερα. Αυτό που σταθερά όμως μπορούσα να θεωρώ «δεδομένο» ήταν η απουσία σοβαρότητας και αξιοπιστίας απ’ το ελληνικό κράτος και την ελληνική κοινωνία ή την όποια «συλλογική σκέψη» της. Η σκέψη μου εξαρχής ήταν ξεκάθαρη, και την εξέφραζα σε όλους. Από τον πρώτο άνθρωπο που το συζήτησα (την γυναίκα μου), τον πρώτο μου συνεργάτη, τους υποψήφιους επενδυτές που έτρεχαν σαν παιδιά σε εγκαίνια παγωτατζίδικου εξαρχής, τους πελάτες/ιδιοκτήτες ακινήτων που ενδιαφέρονταν να μάθουν για την τουριστική ευκαιρία, μέχρι τους παλιούς συναδέλφους που έψαχναν διέξοδο για το μέλλον τους. «Θα γίνουμε σαν τα σουβλατζίδικα», έλεγα.
 
Σε κάθε γωνία θα είναι και ένας «γατούλης» που θα σου λέει «να αναλάβω το διαμερισματάκι σου, μην τρέχεις…» Η δημιουργία μιας short term rental εταιρείας στην Ελλάδα, πριν την «έκρηξη» που αντικειμενικά θα ερχόταν μέσα στην επόμενη τριετία εξαιτίας μιας σειράς από λόγους, ήταν μια τεράστια ευκαιρία για να φτιαχτεί ένα «σοβαρό μαγαζί» το οποίο αφού θα έφτιαχνε και θα κυριαρχούσε σε μια πολύ κερδοφόρα (αρχικά τουλάχιστον) αγορά, θα εξελισσόταν και εκτός χώρας, θα γινόταν ένας «παγκόσμιος τοπικός παίχτης», ρυθμιστής, μέχρι που κάποιος από τους παγκόσμιους κολοσσούς του «νέου τουρισμού» θα το εξαγόραζε για ένα ωραίο μεγάλο στρογγυλό νούμερο και μετά θα ζούσαμε εμείς καλά κι αυτοί καλύτερα.
 
Ό,τι δηλαδή κάνουν οι σοβαροί, δουλευταράδες, πετυχημένοι σύγχρονοι επιχειρηματίες στις πιο ανεπτυγμένες χώρες, αλλά δεν (ξέρουν και γι’ αυτό δεν) γράφουν γι’ αυτούς τα σάιτς-κυνηγοί κλικ. Γιατί εκτός από τους ελάχιστους γνωστούς στο ευρύ κοινό “tech unicorns” και τους 5-10, 22χρονους ιδρυτές τους που πούλησαν για δισεκατομμύρια τις μηχανές συσσώρευσης big data με κάθε πιθανό τρόπο, υπάρχουν χιλιάδες, νέες εταιρείες με λύσεις και ανθρώπους που ξοδεύουν νύχτες και νιάτα για να έχουμε στα χέρια μας κάτι που πριν 2-3-5 χρόνια δεν φανταζόμασταν πως το χρειαζόμασταν.
 
Εταιρείες που κάνουν περίπου το ίδιο πράγμα με άλλες 5-10-20 σε όλο τον κόσμο, μέχρι που κάποιος από τους 2-3 κολοσσούς που ελέγχουν την παγκόσμια αγορά, έρχεται και τους αγοράζει. Το σχέδιο μου ήταν σαφές. Διάβαζα συνεχώς, μάθαινα όσα περισσότερα μπορούσα, δούλευα σαν γαϊδούρι και οδηγούσα ένα καράβι σε νερά που όχι απλά δεν είχαν χαρτογραφηθεί, αλλά πριν βγω στη θάλασσα, δεν ξέραμε καν πως υπήρχαν.
 
Ο στόχος ήταν να φτιάξουμε μια ομάδα (που συνεχώς μεγάλωνε) που θα δούλευε καλά, αξιόπιστα, που θα εκπαίδευε κάθε μέρα, κάθε μήνα νέα παιδιά, που θα έβγαζε αποτέλεσμα και θα μπορούσε να κάνει πολλά διαφορετικά πράγματα για μεγάλα διαστήματα πίεσης. Η Airbnb έδειξε ενδιαφέρον, και μας βοήθησε από πολύ νωρίς. Γνώρισα τον τότε υπεύθυνο για την Ελλάδα (ένας άνθρωπος ήταν τότε, κι έφτασε το τμήμα της Airbnb για την Ελλάδα να έχει περισσότερα από 25 άτομα πριν τις μαζικές απολύσεις τον Απρίλιο) ένα ανοιξιάτικο μεσημέρι στην πλατεία Αγίας Ειρήνης.
 
Ένας υπέροχος νέος έλληνας που είχε μείνει στο γεμάτο ευκαιρίες Βερολίνο, κι είχε έρθει για να γνωρίσει τους πρώτους επαγγελματίες που έβλεπαν (και δούλευαν με αυτή) την ευκαιρία που ήταν το Short term rental για την χώρα. Το πλάνο μου πήγαινε καλά, μέχρι που σταμάτησε να πηγαίνει. Δεν έχει σημασία για αυτή την ιστορία, αλλά το «μαγαζί» αντί να μεγαλώσει όπως έπρεπε, έσπασε, πούλησα, έζησα την χαρά του να μένεις σπίτι και να ρουφάς κάθε στιγμή με ένα νεογέννητο (το δεύτερο μας κοριτσάκι ήρθε σαν όνειρο), και ξαναβγήκα στην δουλειά δυο χρόνια μετά, βλέποντας τα βήματα τα οποία έλεγα εξαρχής πως θα συνέβαιναν στην «αγορά».
 
Το Short term rental στην Ελλάδα έγινε ό,τι γίνεται συνήθως με τις μόδες. Τσίχλα που αλλάζει γεύση, σχήμα, χρώμα και «ποιότητα» αναλόγως με το ποιος την μασάει. Μαϊος του 2015: Ο Πέτρος Δεμερτζής (αριστερά) και ο Νάσος Γαβαλάς, οι οραματιστές πίσω από την φιλόδοξη Eazybnb που “έλυσε” τα χέρια δεκάδων ιδιοκτητών διαμερισμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης. Φωτογραφία: Βασιλική Τσιλιμπώκου.

 
Όλοι ήταν κερδισμένοι. Στην αρχή. Τι έλεγα; Πως μετά την δημιουργία των βασικών 3-4 «παιχτών», που θα έπαιρναν και το μεγαλύτερο μέρος των πρώτων 1000-2000 καλών κι ενδιαφέροντων σπιτιών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, θα άρχιζε η συνήθης ελληνική «λογική» να εξαπλώνεται. Και πως σε 3 με 4 χρόνια θα είχαμε μια αγορά με 3-5 «κεντρικούς παίκτες» που θα είχαν ένα σημαντικό, καλό και κερδοφόρο πορτφόλιο, μια δεύτερη κατηγορία πιο «τοπικών» μικρών εταιρειών/ομάδων που θα δούλευαν τοπικά, και μετά, το… χάος. «Θα γίνουμε σαν τα σουβλατζίδικα» είχα συνηθίσει να λέω.
 
«Σε κάθε γωνία, θα είναι και ένας «γατούλης» που θα σου λέει «να αναλάβω το διαμερισματάκι σου εγώ, άσε μην τρέχεις, θα σου πάρω πιο μικρό ποσοστό από τις εταιρείες, μην είσαι χαζός» και θα γίνει μια ακόμα δουλειά «της μόδας» που οι περισσότεροι θα αντέχουν 2-3 χρόνια μέχρι να βγει κάτι άλλο να κάνουν, γιατί κάποια στιγμή δεν θα βγάζουν όλοι λεφτά». Ο τουρισμός, ειδικά σε βάθος χρόνου και όχι στο «ό,τι φάμε, κι ό,τι προλάβουμε να αρπάξουμε για μια βδομάδα στο νησί» που είχαν συνηθίσει οι μη επαγγελματίες για δεκαετίες στην Ελλάδα, είναι μια σκληροπυρηνική δουλειά.
 
Ο «νέος τουρισμός», με ανθρώπους από κάθε γωνιά του κόσμου, που δεν περιμένουν συγκεκριμένα πράγματα όπως σε ένα ξενοδοχείο, με τεχνολογικές λύσεις αλλά και ανάγκες που συνεχώς εξελίσσονται είναι ένα τρομακτικό task. Ειδικά για ανθρώπους που δεν έχουν ιδέα από επαγγελματική φιλοξενία, πρωτόκολλα και όρους, αλλά αντιθέτως έχουν συνηθίσει να λειτουργούν ημινόμιμα και ανεξέλεγκτα. Το Short term rental στην Ελλάδα (το «μπιενμπι» όπως επικράτησε δηλαδή), έγινε ό,τι γίνεται συνήθως με τις μόδες που απασχολούν πολλούς. Τσίχλα που αλλάζει γεύση, σχήμα, χρώμα και «ποιότητα» αναλόγως με το ποιος την μασάει και τι θέλει να δείξει με αυτήν.
 
Για την κυβέρνηση, ήταν ένας από μηχανής θεός για να ανέβουν ξαφνικά κι ανέξοδα (για την ίδια) οι καταβαραθρωμένες τιμές των ακινήτων, ειδικά στην πρωτεύουσα, όπου υπάρχουν και τα περισσότερα άδεια σπίτια (νέα και παλιά) σε ολόκληρη την Ευρώπη. Και βέβαια να εξισορροπήσει αρκετά πράγματα, και σε μικροοικονομικά μεγέθη, αλλά κυρίως σε μακροοικονομικά. Διόλου τυχαία δύο υπουργοί τουρισμού, εντελώς διαφορετικών κυβερνήσεων παραδέχονταν off the record πως δεν είχαν κανένα ενδιαφέρον να «κυνηγήσουν» την είσπραξη φόρων από το short term rental, αφού ακόμα κι αν τους μάζευαν όλους, τα 150-200 εκατομμύρια ευρώ που θα έμπαιναν στα ταμεία του κράτους δεν ήταν τίποτα μπροστά στα 2+ δις ευρώ που μοίραζε στην αγορά η όλη οικονομία των «βραχυχρόνιων μισθώσεων» ετησίως.
 
Η εφορία δεν «κυνήγησε» φόρους αφού ακόμα κι αν τους μάζευαν όλους, τα 150-200 εκατομμύρια που θα έμπαιναν στα ταμεία δεν ήταν τίποτα μπροστά στα δισεκατομμύρια που έφερνε η όλη οικονομία των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Οι τράπεζες, είδαν τα βάρη τους να σώζουν εν μία νυκτί ένα ποσοστό από τις αποτιμήσεις τους, αφού θα μπορέσουν κάποια στιγμή να τα πουλήσουν με καλύτερες αποδόσεις στα funds ή όποιον άλλον τολμήσει να ρίξει λεφτά στην Ελλάδα.
 
Ακόμα βέβαια δεν έχουν καταφέρει να βγάλουν προϊόντα που θα αλλάξουν την αγορά (δάνεια για ανακαινίσεις, δάνεια δεμένα με εισπράξεις από κρατήσεις, δάνεια για αγορά κατοικίας που θα έχει τέτοια χρήση και απόδοση κ.ο.κ.) αλλά και πάλι, μόνο χαμένες δεν βγήκαν. Η οικονομία κι ο τουριστικός κλάδος βρήκαν ένα απρόσμενο αποκούμπι που έβαλε ζεστό χρήμα σε μια παγωμένη κοινωνία και σε ένα κομμάτι του πληθυσμού που δεν ήταν συνηθισμένο στο να απελπίζεται, και φυσικά το χρήμα μοιράστηκε και προς τα κάτω, με την οικοδομή (μέσω ανακαινίσεων) να ξαναζεί, ανειδίκευτους και ημι-εργαζόμενους να βρίσκουν από μεροκάματα ως σοβαρά εισοδήματα, τους μετανάστες που είχαν χάσει δουλειές (κυρίως σε καθαριότητα και χειρωνακτικές δουλειές) να επανακάμπτουν, και μια σειρά από μικροεπιχειρήσεις να ξαναζήσουν ή να γεννηθούν.
 
Οι ξενοδόχοι, ό,τι κι αν γράφεται κατά καιρούς πάντως, σοβαρό πρόβλημα δεν είχαν ποτέ, ούτε στην Ελλάδα, ούτε και οπουδήποτε στον κόσμο στις μεγαλουπόλεις, με τα διαμερίσματα που νοικιάζουν οι τουρίστες των σαββατοκύριακων, ή των επισκεπτών για 3-6 μήνες. Τις περισσότερες μεγάλες επενδύσεις είτε σε real estate, είτε σε εταιρείες διαχείρισης σε Ευρώπη και Αμερική όλα αυτά τα χρόνια, ξενοδοχειακοί όμιλοι τις έχουν κάνει.
 
.
.
https://www.andro.gr/

Τo Tourism News είναι μια δημοσιογραφική ενημερωτική ιστοσελίδα η οποία δραστηριοποιείται στο χώρο του τουρισμού με σκοπό να παράσχει ενημέρωση στους επαγγελματίες του χώρου τόσο για τον ίδιο το χώρο όσο και για παρεμφερείς ή εξαρτώμενους κλάδους όπως ο επισιτισμός, οι αερομεταφορές, η συνολική οικονομία της χώρας κλπ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 7.7.2020

Τραγέλαφος !! Εγκλωβισμένοι Σέρβοι τουρίστες με κορονοϊό - Χωρίς ξενοδοχείο καραντίνας η Χαλκιδική

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 7.7.2020

Η Ισπανία έκλεισε 55 παραλίες για να αποφύγει μια δεύτερη έξαρση του ιου

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 7.7.2020

Ο τουρισμός στην Ισπανία με μεγάλες απώλειες, καθώς η οικονομία έχει εισέλθει σε ύφεση

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 7.7.2020

«Πεθαίνει» ο τουρισμός στην Τουρκία: Άνεργοι επτά στους 10 επαγγελματίες του κλάδου

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 7.7.2020

Η πληρότητα στα ξενοδοχεία χαμηλή αλλά οι τιμές παραμένμουν υψηλές

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 7.7.2020

Οδικός τουρισμός: Κρατήσεις από τον... δρόμο και κλειστά ξενοδοχεία

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 6.7.2020

Ούτε 25% των περσινών αφίξεων δεν “βλέπουν” οι ταξιδιωτικοί πράκτορες

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 6.7.2020

Ερμηνευτική εγκύκλιος για το «πρόστιμο» 2.000 ευρώ σε τουριστικά γραφεία που υποδεικνύουν σε τουρίστες καταστήματα για αγορές

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 6.7.2020

“Με το άνοιξε – κλείσε, δεν γίνεται επιχειρείν” λέει ο Πρόεδρος των Ξενοδόχων για το “μπλοκ” στους Σέρβους

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 6.7.2020

Κραυγή αγωνίας από τους εργαζομένους στον τουρισμό για το εποχικό επίδομα